Gerra Zibila bi egunetan bukatuta?

Bergarako Santa Marinaren erromerira joan zen Inazio Ernabide 1936ko uztailaren 18an. Bertan jakin zuen Bartzelonan gertatzen ari zena. Boluntario moduan apuntatu zen frontera joateko. Baina pare bat egunetan... gerra bukatuta zegoela ematen zuen, eurak zeukaten indarra erakusti gabe! Entzun bere kontakizuna. Iraupena: 3:58

Raul Blanco Santanderrekoa

Raul Blanco Herrera Santanderreko Valdecillan jaio zen 1938 urtean.
Umetan Mutrikura etorri zen, bere amaren besoetan: Saturrarango kartzelara hain zuzen ere!
Bere aita errepublikaren aldekoa omen zen, eta Santanderretik alde egin zuen Frantzia aldera. Ama bere familiarekin Valdecillan gelditu zenez, militarrak hartu eta... atxilotu zuten Aurora Herrera, ume txikiarekin: Raulekin.
Raulek orain, bere lehen oroimenak eta gazteetako kontuak azaltzen dizkigu Mutrikun egin dugun elkarrizketa honetan.
Baina amaren bizimodua kartzelan ere kontatzen digu, nagusitan jakin ahal izan zuenagatik: amak ez bait zion txitik ere kontatu nahi izan! Iraupena: 5:15

Margarite Albizu Zumaiakoa

Margarite Albizu Zumaian jaio zen 1.933 urtean. Bere gurasoak euskaldunak eta abertzaleak ziren. Gerra Zibila hasi zenean, aita eta osaba bat "mendira" joan ziren, ez ditzaten harrapatu. Aitaren anaia bertan hil zen.
NAZIONALAK SARTU ONDOREN...
1936ko irailan tropa nazionalak herria "liberatu" zuten. 1937ko otsailan erregimenarekin bat ez zetozenak espultsatzea erabaki zuten, hau da, erbestera bialtzea: tartean Margariteren familia.
Handik Bilbora joan ziren, gero Santanderrera, eta itsasontziz, Frantziara iritsi ziren, babes bila. Gerra bukatu ondoren bueltak etorri ziren, Zumaiara iritsi zirenean...

Hamabost mila italiar

Imanol Ortiz de Zarate Eibartarrak Guadalajarako burruken abestia kantatzen digu.
Musolinik esan omen zuen, Italiako indarrak sartuko zirela lehenak Madrilera. Eta horrela izan omen zen, baina... Entzun arretaz abestiaren letrak. Iraupena: 1:16

Gudariak eta erreketeak aurrez aurre

Imanol Ortiz de Zarate eibartarrak, gudari bakoitzak zeren alde dagoen argitzen digu abesti labur honetan. Iraupena: 0:40

Imanol Ortiz de Zarate Eibarkoa

Imanol Ortiz de Zarate Eibarren jaio zen, 1921 urtean. Eskola publikoan lehenengo, eta prailetan geroxeago ibili zen, frantsesa eta ingelesa hitzeginez ere. Errepublika aldarrikatu zen egunean Unzaga plazan egon zen, ukabila altxatuz. Pilotan futbolean baino hobeto jolasten zuen, baina lagun onak egin zituen toki guztietan. Eta 1936ko udan borondatez joan zen Elgetako frontera, adorez eta umorez. Eta hori gutxi balitz, kantatzen ere. Ikusi (eta entzun) bere kontakizuna.

GEHIAGO JAKITEKO/EGITEKO:

• Kontsultatu Wikipedian Gerra Zibilaren gaia
• Ikusi bideo guztien jarioa Youtubeko Udabgaldua kanalean
• Jarraitu Technoratin Udaberri_Galdua etiketa

Juan Urriola Eibarkoa

Juan Urriola Eibarren jaio zen, 1917 urtean Errebal auzoan. Umetan Madrilera joan zen Primo de Riveraren diktadura garaian. Eta bere sorterrira bueltatu Errepublikaren aldarrikapenerako. 36an Gerra Zibila hasi zenean, bere herriko defentsan laguntzeko prest zegoen. Eta frontera joateko momentuan, armero bezala, ametrailadoren bataloian egon zen.

Juan Agirrezabala Amezketakoa

Juan Bautista Agirrezabala 1922an jaio zen Amezketan, kukua kantatzen duen sasoian. Aita artzaia zenez, berarekin Aralarrera sarri joaten zen. Eta eskolatik bueltan, ura ekartzen errekatik etxera. Gerra Zibila hasi zenean, sei senide ziren etxean; eta ardiekin gusturago zebilen, bestela baino.

GEHIAGO JAKITEKO/EGITEKO:

• Kontsultatu Wikipedian Gerra Zibilaren gaia
• Ikusi bideo guztien jarioa Youtubeko Udabgaldua kanalean
• Jarraitu Technoratin Udaberri_Galdua etiketa

Mikel Garmendia Ordizikoa

Mikel Garmendia Olaziregi Donostian jaio zen 1915ean. Baina lau urtekin Ordizira joan zen bizitzera. Bere gurasoak herriko batzokiko zaindariak zirenez, bertan bizi zen 1936an Gerra Zibila hasi zenean. Herritik alde egin zuen, gudariekin bat eginez. Grazia askorekin kontatzen dizkigu bere nondik norakoak, 95 urteko gazte honek. Iraupena 2:35

GEHIAGO JAKITEKO/EGITEKO:

• Kontsultatu Wikipedian Gerra Zibilaren gaia
• Ikusi bideo guztien jarioa Youtubeko Udabgaldua kanalean
• Jarraitu Technoratin Udaberri_Galdua etiketa

Maria Jesus Inarra Getarikoa

Maria Jesus Inarra Getarian jaio zen. Gerra Zibila hasi eta gutxira, bere herria, Errepublikaren kontra altxatu ziren militarren menpean erori zen; eta bere ume-begiekin gudari eta milizianoen familikoak nola "espultsatu" zituzten ikusi zuen, bere etxekoak barne.

Luismari Azpiri Eibarkoa

Luis Mari Azpiri Eibarren bizi zen Gerra Zibila hasi arte. Frontera boluntario moduan joan zen Amuategi batailoiarekin, Durango aldean zaurituta erori arte. Bonba batek estanda egin zuen lubaki gainean eta, beste zauri batzuen artean, hanka hautsi egin zuen. Bere anaiak atera zuen lurraren azpitik eta ospitalera eraman zuten. Handik gutxira bere anaia, gazte-gazterik, hamabost urtekin, Peña Lemonan hil zen tiro batez. 1937ko Ekainaren hasieran izan zen. Bere ama hiru aste beranduago enteratuko zen berri hauetaz...
Entzun Luismariren kontakizun hunkigarri hau. Iraupena: 9 min.

Fernando Berradre Donostikoa

Fernando Berradre Donostian jaio zen 1927an , eta bederatzi urtekin bere hiria utzi behar izan zuen bapore batean. Ondoren Bermio, Bilbo eta... Habana ontzian irten zen Iparralderantza, 1937ko ekainan. Entzun bere historioa, 9 minututan laburtuta.

Intxortako lubakiak Elgeta inguruan

Gerra Zibilaren frontea negu osoan gelditu zeneko lekua babesteko ekimena bultzatu dute Elgetan, herri horretako web orrian jakin dugun bezalaxe. Intxortako Atea deitzen den monumentuaren inguruan dauden lubakiak eta gerra egiturak berreskuratu eta erakutsi egingo dira, orduko gertaerak hobeto ahal izateko. Bideo honetan Jesus Gutierrezen hitzak entzun ditzakegu, turismo zinegotziaren zehaztasunak eta alkatearen azalpenekin batera: "gertatutakoa ezagutu, berriro gertatu ez dadin"

Lourdes Alberdi Azkoitikoa

Miren Lourdes Alberdi 1.917 urtean jaio zen Azkoitin. Bere aita alkate aukeratzeko hauteskundeetan parte hartu zuen baina... boto bategatik galdu zuen! Eta Gerra Zibila hasi zenean herritik alde egin behar izan zuten denek. Lourdesek gogoratzen du nola hasi zen eskolara eta nolako giroa zegoen orduko Azpeitian. Iraupena 5

Inazio Ernabide Zizurkilekoa

Inazio Ernabide Zizurkilen jaio zen, baina Osintxun bizi zen gerra hasi zenean. Eibarren lan egin ondoren, Bergara ere ibili zen eta 1936ko udan, legionario baten atzetik, Errepublikaren alde armak hartu zituen. Tabernaren baten ordaindu gabe atera ziren "Biba la Republika" esanez ere. Iraupena: 7:37 (Jatorrizko bideoa Youtuben Kalitate Handian -HD-)

Lore Albizu Zumaiakoa

Zumaian jaio zen Lore Albizu 1931 urtean. Bere familiarekin batera kanporatua izan zen 1937ko otsailan herria hartu zuten militarrek derrigortu zutelako. Sei urte besterik ez zeukan. Bideo honetan kontatzen digu nola izan zen. Iraupena 3:50

Felix Santorcuato Angiozarren zegoen

Elgetatik gertu, Intxorta mendien azpian, Felix Santorcuato bizi zen, Angiozar auzoan (Bergara da lurraldez).
12 urte zituen gerra hasi zenean, baina ondo gogoratzen du ikusi zuena:

• Francoren tropak nola igo ziren posizioak hartzera.
• Gorrien kanoiak nola erasotzen zuten gau-ta-egun.

Berak beldurrik pasatu ez arren, bihotzeko mugimendu bat sentitzen zuen, gabaz harri bolak etxeko teilatura erortzen zirenean: "ni gaixotu egin nintzan sustuekin".
Baina tanta batzuekin osatu zen, medikuaren gomendioak jarraituta.